.jpg) |
| Χάροντας, ο Ταξιδευτής των Ψυχών, Έργο του Subleyras Pierre (1735-40) |
Στην Ελληνική Μυθολογία, ο Χάρων (ή Χάρος στα
νέα ελληνικά) ήταν ο πορθμέας του Άδη. Μετέφερε με τη βάρκα του τους πρόσφατα
αποθανόντες από τη μια όχθη του ποταμού Αχέροντα στην άλλη, όπου σύμφωνα με τη
μυθολογία βρισκόταν η είσοδος του Άδη. Οι νεκροί έπρεπε οπωσδήποτε να πληρώσουν
στον Χάροντα έναν οβολό για τα ναύλα. Γι' αυτό στην αρχαία Ελλάδα τοποθετούσαν
πάντα έναν οβολό κάτω από τη γλώσσα των νεκρών σωμάτων πριν τα ενταφιάσουν, για
να έχει να πληρώσει ο νεκρός τον Χάροντα. Όσοι δεν είχαν να πληρώσουν ήταν
καταδικασμένοι να περιπλανιούνται στις όχθες του Αχέροντα για εκατό χρόνια.
Ο Χάρων ήταν γιος του Ερέβους και της Νύχτας.
Παριστανόταν σαν ένας ιδιότροπος, σκελετωμένος γέροντας ή ως φτερωτός δαίμονας με
ένα διπλό σφυρί. Συχνά αναφερόταν ότι μετέφερε τις ψυχές αντίπερα στον ποταμό της
Στύγας. Αυτό προτείνεται από τον Βιργίλιο στην ‘Αινειάδα’ του (βιβλίο 6, γραμμή
369). Ωστόσο, στις περισσότερες πηγές, συμπεριλαμβανομένου και του Παυσανία
(x.28) και, αργότερα, της ‘Κόλασης’ του Δάντη, ο ποταμός ήταν ο Αχέροντας. Στο
έργο του Λουκιανού ‘Νεκρικοί Διάλογοι’, ο κυνικός φιλόσοφος Μένιππος αναφέρεται
ως ο μόνος που διέσχισε ποτέ τον Αχέροντα χωρίς να πληρώσει τον οβολό στο Χάρο
-αφού δεν είχε. Στο διάλογο αυτόν εμφανίζεται για πρώτη φορά και η ρήση «…ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος…», δηλαδή:
…δεν μπορείς να πάρεις από αυτόν που δεν
έχει…, η οποία έμεινε παροιμιώδης.
Το όνομα Χάρων
πιθανότατα προέρχεται από το επίθετο «χάρων», που αποτελεί ποιητικό τύπο του
αρχαίου χαροπός/ -ωπός ρήμα χαίρω. Δεδομένου ότι ο Χάρων ήταν χθόνια θεότητα, η
απευθείας συσχέτιση με το ρήμα «χαίρω» οφείλεται σε ευφημισμό.