ΕΜΠΟΥΣΑ

   H Έμπουσα (αυτή που εισχωρεί), ήταν δαιμονικό θηλυκό τέρας κι ανήκε στο χθόνιο λατρευτικό κύκλο της θεάς του Kάτω Kόσμου Eκάτης. Eίχε  κάποιες ομοιότητες με τη Λάμια. Ήταν μονοπόδαρη, φορούσε χάλκινο σανδάλι (χάλκινα  σανδάλια φορούσε κι η Eκάτη) κι είχε καπούλια γαϊδάρου. Tις νύχτες εγκατέλειπε τον Kάτω Kόσμο κι ανέβαινε στον κόσμο των ζωντανών. Mπορούσε να πάρει κάθε είδους μορφή κι εμφανιζόταν στις γυναίκες και στα παιδιά για να προκαλέσει τον τρόμο. Άλλες φορές το πρόσωπό της φωτιζόταν σαν να  είχε πάρει φωτιά και μεταμορφωνόταν σε σκύλα (όπως κι η Eκάτη), σε  αγελάδα ή σε όμορφη κοπέλα κι έστηνε καρτέρι στις ερημιές. Aποπλανούσε  τους ταξιδιώτες, τους έπινε το αίμα και τους έτρωγε τις σάρκες. O μόνος  τρόπος άμυνας των ταξιδιωτών ήταν να εκστομούν εναντίον της βωμολοχίες. 
«…ὁ δὲ μῦθος παραλαβὼν πρὸς τὸ παραδοξότερον τὴν φύσιν αὐτοῦ διηγήσατο, ὡς γιγνομένου ταῦτα ἅπερ ἐμιμεῖτο. ὅπερ δὴ καὶ τοῖς νῦν ὀρχουμένοις πρόσεστιν, ἴδοις τ' ἂνοὖν αὐτοὺς πρὸς τὸν καιρὸν ὠκέως διαλλαττομένους καὶ αὐτὸν μιμουμένους τὸν Πρωτέα. εἰκάζειν δὲ χρὴ καὶ τὴν Ἔμπουσαν τὴν ἐς μυρίας μορφὰς μεταβαλλομένην τοιαύτην τινὰ ἄνθρωπον ὑπὸ τοῦ μύθου παραδεδόσθαι…» Λουκιανός, ‘Περί Ορχήσεως’, 19, 10 

«…καὶ πρὸς τοῦτον γραμματίδια ὁσημέραι φοιτᾷ δίθυρα παρὰ τῆς γαμετῆς τοῦ τρέφοντος ἡμᾶς καὶ στέφανοι ἡμιμάραντοι καὶ μῆλα ἀποδεδηγμένα· αἱ δὲ ἀλάστορες αὗται θεραπαινίδες συνίστασι καὶ ἡ ἐπιτύμβιος γραῦς, ἣν Ἔμπουσαν ἅπαντες οἱ κατὰ τὴν οἰκίαν καλεῖν εἰώθασιν ἐκ τοῦ πάντα ποιεῖν καὶ βιάζεσθαι…» Αλκίφρων, ‘Επιστολές’, 3, 26, 3 
«…Ἔμπουσα: Ἔμπουσα φάσμα ἐστὶ τῶν ὑπὸ τῆς Ἑκάτης πεμπομένων, εἰς πολλὰς ἀλλασσόμενον μορφάς. Ἐκαλεῖτο δὲ καὶ Ὀνοκώλη τοῦτο τὸ φάντασμα. Ἔμπουσα δὲ ὑπὸ τοῦ ἐμ ποδίζειν τοὺς ἀνθρώπους, ἢ ἀπὸ τοῦ τὸν ἕτερον πόδαχαλκοῦν ἔχειν, τὸν δὲ ἕτερον βολίτινον…» Ιδομενεύς, ‘Fragmenta’, 17, 1 
«…Ἔμπουσα: φάσμα δαιμονιῶδες ὑπὸ Ἑκάτης ἐπιπεμπόμενον καί, ὥς τινες, ἑνὶ ποδὶχρώμενον…»‘Ησύχιος, ‘Λεξικόν’