![]() |
| Η αρπαγή της Ευρώπης, Έργο του Tiziano (1560-62) |
Η Ελληνική
Μυθολογία, δεν αποτελεί απλά μια συλλογή μύθων, αλλά κλείνει μέσα της ένα πλήρες
σύστημα ηθικής. Στον αρχαίο κόσμο η θεότητα δεν είναι μία απόλυτη και υψηλή ηθική
ιδέα απρόσιτη από κάθε ανθρώπινη αδυναμία, όπως συμβαίνει στις σύγχρονες θρησκείες.
Λαός εύθυμος, με σκωπτική διάθεση και πηγαίο, ανεξάντλητο χιούμορ, οι αρχαίοι
Έλληνες έδωσαν μια περισσότερο ανθρώπινη διάσταση στις θεότητές τους. Ο αρχαίος
Έλληνας προσέδωσε στους Θεούς γήινες αδυναμίες, ανθρώπινα χαρακτηριστικά και
παρασκηνιακά τεχνάσματα όπως αυτά που μεταχειρίζονται και ο ίδιος στη καθημερινή
του ζωή.
Ο Όμηρος και ο Ησίοδος, συνεχίζοντας και
ανακαινίζοντας τους μύθους, δημιούργησαν ένα κόσμο περιπετειώδη και
αμοραλιστικό, όπου οι ήρωες περνούσαν το χρόνο τους από κρεβάτι σε κρεβάτι ή
επιτελώντας τους γνωστούς άθλους των. O Δίας , ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων,
συμβόλιζε για τους αρχαίους Έλληνες την παντοδυναμία και την απόλυτη εξουσία.
Παρά τα πολλά καθήκοντα και τις υποχρεώσεις του, πάντα του έμενε χρόνος ώστε να
ξελογιάζει κάποια θεά ή κάποια όμορφη βασιλοπούλα και να προκαλεί έτσι τη ζήλια
της νόμιμης γυναίκας του, της Ήρας. Δίκαια ο Δίας ονομάστηκε πατέρας των θεών
και των ανθρώπων. Πραγματικά, πολλοί Ολύμπιοι αλλά και μικρότερες θεότητες, όπως
επίσης και ένα πλήθος από επώνυμους ήρωες διαφόρων πόλεων ήταν παιδιά του.
Στα πρώτα χρόνια της κυριαρχίας του, ο Δίας ζευγάρωσε
με δυο Τιτανίδες. Πρώτα με τη Θέμιδα, την προσωποποίηση της δικαιοσύνης. Απ'
αυτήν απέκτησε τις τρεις Ώρες και τις τρεις Μοίρες που όριζαν την τύχη των
ανθρώπων και των θεών. Από την Τιτανίδα Μνημοσύνη, την προσωποποίηση της
ανάμνησης, μετά από εννιά νύχτες συνεχούς ζευγαρώματος, απέκτησε τις εννιά
Μούσες, Από την Ωκεανίδα Ευρυνόμη ο Δίας απέκτησε τις τρεις Χάριτες. Το κυρίαρχο
ζευγάρι του Ολύμπου, Δίας -Ήρα, απέκτησε τρία παιδιά, την αιώνια έφηβη Ήβη, που
την έδωσαν ως σύζυγο στον Ηρακλή όταν έγινε αθάνατος, τον πολεμόχαρο Άρη και το
θεϊκό σιδηρουργό Ήφαιστο. Βέβαια, ζούσαν
μια πολυτάραχη συζυγική ζωή μια και η παράφορη ζήλια της Ήρας δεν μπορούσε ν'
αντέξει τις συνεχείς ερωτικές περιπέτειες του άντρα της. Αρκετές φορές μάλιστα
αποπειράθηκε να εγκαταλείψει τη συζυγική εστία. Ο παντοδύναμος Δίας έβρισκε
πάντα τον τρόπο να τη φέρει πίσω. Πάντα τη διαβεβαίωνε πως οι εξωσυζυγικές του
περιπέτειες δε σήμαιναν τίποτε γι' αυτόν και ότι η ίδια ήταν η μόνη γυναίκα που
του προκαλούσε τον πραγματικό πόθο.
Ο Δίας ερωτεύτηκε κάποτε και τη Δήμητρα, την άλλη αδερφή του. Αυτή τον απωθούσε για πολύ καιρό. Τελικά ο παντοδύναμος θεός ικανοποίησε κι αυτό του το πάθος, που είχε ως αποτέλεσμα τη γέννηση της Περσεφόνης. Ακόμη, ο Δίας ενώθηκε με τη Σελήνη, που γέννησε την Έρση και την Πανδία, όπως επίσης και με τη Νύμφη Θύβρη, που γέννησε τον τραγοπόδαρο Πάνα, θεό της γονιμότητας.
Ο Δίας ερωτεύτηκε κάποτε και τη Δήμητρα, την άλλη αδερφή του. Αυτή τον απωθούσε για πολύ καιρό. Τελικά ο παντοδύναμος θεός ικανοποίησε κι αυτό του το πάθος, που είχε ως αποτέλεσμα τη γέννηση της Περσεφόνης. Ακόμη, ο Δίας ενώθηκε με τη Σελήνη, που γέννησε την Έρση και την Πανδία, όπως επίσης και με τη Νύμφη Θύβρη, που γέννησε τον τραγοπόδαρο Πάνα, θεό της γονιμότητας.
Πολύ πιο γνωστός είναι ο μύθος που διηγείται
τον έρωτα του Δία για την Ευρώπη. Η Ευρώπη ήταν αδελφή του Κάδμου, ιδρυτή της
Θήβας και κόρη του Αγήνορα και της Τηλεφάσσας, ηγεμόνων ενός ελληνικού νησιού
με το όνομα Φοινίκη, δυτικά της Ελλάδας και πιο πέρα από τη Σικελία, στη
θάλασσα της Τύρου. Μια μέρα που έπαιζε με τις φίλες της στα λιβάδια και μάζευε
λουλούδια, ο θεός την αντίκρισε και αμέσως τον χτύπησε ο έρωτας. Για να
πλησιάσει την κοπέλα μεταμορφώθηκε σε ήμερο ταύρο. Αυτή άρχισε να χαϊδεύει το
δυνατό ζώο και ανέβηκε στη ράχη του. Αμέσως, ο Δίας-ταύρος άρχισε να τρέχει με
αστραπιαία ταχύτητα. Η Ευρώπη έκλαιγε μα δεν μπορούσε να πηδήξει από τον ταύρο
γιατί θα σκοτωνόταν. Ο μεταμορφωμένος θεός διέσχισε τη θάλασσα, συνοδευόμενος
από Τρίτωνες και Νηρηίδες, έκανε τον γύρω της σημερινής Ευρώπης -εξ’ ου και το
όνομα- και έφτασε στην Κρήτη. Εκεί μέσα σε μια σπηλιά (Δικταίον άντρο) έσμιξε
με τη νεαρή βασιλοπούλα. Καρποί αυτού του ζευγαρώματος ήταν ο Μίνωας και ο
Ραδάμανθης. Μετά από λίγο καιρό η Ευρώπη παντρεύτηκε ένα βασιλιά του νησιού,
τον Αστέρωνα, που υιοθέτησε τα παιδιά του Δία. Μετά το θάνατο του βασιλιά
Αστέρωνα, το θρόνο της Κρήτης πήρε ο μεγαλύτερος από τους θετούς γιους του, ο
Μίνωας, ο οποίος έγινε ο πρώτος Έλληνας θαλασσοκράτορας και νομοθέτης.
